Nieuwe muziek en Bladmuziek

Op deze pagina vindt u informatie over muziek die in opdracht van de NOVAM is uitgegeven. Tevens vindt u hier bladmuziek die ‘nog’ niet is uitgegeven of interessante arrangementen. Ook vindt u op deze pagina de ‘Spotlights’ die Ellen Zijm voor de Nieuwsbrief maakt.


De werkgroep Nieuwe Muziek heeft in 2018 een aantal componisten benaderd met de vraag een aantal kamermuziekstukken te schrijven voor accordeon en vrije bezetting. Daarnaast is gevraagd de muziek te schrijven voor jonge accordeonisten in de leeftijd tussen 12 en 16 jaar.

Zes Nederlandse componisten hebben muziek geschreven voor dit bijzondere album:

Dolf de KinkelderTwee wel héél verschillende stukjes(4’30”)
Kate MooreThe Open Road(2’40”)
Jesse PassenierHete Kolen(2’15”)
Anke Brouwer‘t Hoogeland(4′)
Chiel MeijeringInflections(6’35”)
Willem BoogmanDuik langs het koraalrif(7′)

Het stuk van Willem Boogman is voor sextet, de andere stukken voor trio. De moeilijkheidsgraad muzikaal en technisch gezien is heel verschillend per stuk maar allen zijn vanuit hetzelfde principe geschreven: “ beweging en stilstand “.

Doordat is gekozen voor vrije bezetting zijn de stukken voor vele combinaties geschikt. De partijen zijn in elke sleutel en toonsoort opvraagbaar bij Donemus. Meer informatie en een preview kunt u vinden via https://webshop.donemus.com/

De bundel is tot stand gekomen met financiële ondersteuning vanuit het Prins Bernard Cultuurfonds.

De première heeft plaatsgevonden tijdens het nationaal concours voor Accordeon in Amstelveen op 18 maart 2018.

Tijdens deze première is een opname gemaakt.

Hier vindt u bladmuziek die ‘nog’ niet is uitgegeven en interessante arrangementen. Onderstaande lijst kunt u sorteren door op één van de kolomkoppen te klikken.

Klik op een link in de tabel om de bladmuziek te downloaden of voor meer informatie over het werk, de componist of arrangeur. Onder de lijst vindt u tevens extra informatie over de componist en/of arrangeur.

In de kolom “licentie” staat met symbolen aangegeven wat u als eindgebruiker met de gedownloade muziek mag doen. Dit is afhankelijk van de componist en/of arrangeur.

Onder de tabel vindt u een uitleg van de symboolcombinaties.

Aan deze lijst wordt momenteel nog gewerkt. Kijk binnenkort weer!

titelcomponistarrangeurbezettinglicentiedownloads
Bist du bei MirJ.S. Bach / G.H. Stölzel, BWV 508De Bra, Paulduo, kwintet
partijen, partituur, duo versie, duo versie in F, opname
Adagio uit Prelude, Adagio en Fugue voor orgelJ.S. Bach, BWV 564De Bra, Paulduo, kwintet
partijen, partituur, duo versie, duo versie dubbele nootwaarden
Wachet auf, ruft uns die StimmeJ.S. Bach / Philipp Nicolai, BWV 645De Bra, Paulkwartet
partijen, partituur, opname
Duo-Concerto in D mineur, deel 1J.S. Bach, BWV 1043De Bra, Paulkwintet, ensemble
partijen, partituur, opname
Duo-Concerto in D mineur, deel 2J.S. Bach, BWV 1043De Bra, Paulkwintet, ensemble
partijen, partituur, opname
Erbarme Dich, uit de Mattheus PassionJ.S. Bach, BWV 244De Bra, Paulseptet
partijen, partituur, opname
Concerto voor Oboe d'amore in A majeur, eerste deelJ.S. Bach, BWV 1055RDe Bra, Paulkwintet
partijen, partituur, opname
Orkestsuite nr. 2, Menuet en BadinerieJ.S. Bach, BWV 1067De Bra, Paulkwintet
partijen, partituur, opname
Orkestsuite nr. 3J.S. Bach, BWV 1068De Bra, Paulorkest
partijen, partituur, opname Air, opname Gavotte
Thema met variaties over Bella Ciaotrad.Schroevers, Harrysolo
bladmuziek
A Cold EveningRuis, Roelofsolo
bladmuziek
One Among ManyRuis, Roelofsolo
bladmuziek
Sad SongRuis, Roelofsolo
bladmuziek
Waltz for LuciaRuis, Roelofsolo
bladmuziek

Aanvullende informatie

symboolbetekenis
Het is toegestaan om zonder expliciete toestemming van de auteur(s)
  • het werk te delen — te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
  • het werk te bewerken — te remixen, te veranderen en afgeleide werken te maken voor alle doeleinden, inclusief commerciële doeleinden.
onder de volgende voorwaarden:
  • Naamsvermelding
    De gebruiker dient de maker van het werk te vermelden, een link naar de licentie te plaatsen en aan te geven of het werk veranderd is. U mag dat op redelijke wijze doen, maar niet zodanig dat de indruk gewekt wordt dat de licentiegever instemt met uw werk of uw gebruik van het werk.
  • GelijkDelen
    Als u het werk hebt geremixt, veranderd, of op het werk hebt voortgebouwd, dan moet u het veranderde materiaal verspreiden onder dezelfde licentie als het originele werk.
Geen aanvullende restricties
  • U mag geen juridische voorwaarden of technologische voorzieningen toepassen die anderen er juridisch in beperken om iets te doen wat de licentie toestaat.
Het is toegestaan om zonder expliciete toestemming van de auteur(s)
  • het werk te delen — te kopiëren, te verspreiden en door te geven via elk medium of bestandsformaat
onder de volgende voorwaarden:
  • Naamsvermelding
    De gebruiker dient de maker van het werk te vermelden, een link naar de licentie te plaatsen en aan te geven of het werk veranderd is. U mag dat op redelijke wijze doen, maar niet zodanig dat de indruk gewekt wordt dat de licentiegever instemt met uw werk of uw gebruik van het werk.
  • GeenAfgeleideWerken
    U mag het veranderde materiaal niet verspreiden als u werk hebt geremixt, veranderd, of op het werk hebt voortgebouwd.
Geen aanvullende restricties
  • U mag geen juridische voorwaarden of technologische voorzieningen toepassen die anderen er juridisch in beperken om iets te doen wat de licentie toestaat.
-geen-U mag het werk downloaden voor eigen gebruik

Paul De Bra (1959 – heden) is een van oorsprong Belgische wetenschapper en accordeonist. Op jonge leeftijd leerde hij eerst piano spelen aan de muziekacademie van Berchem bij Antwerpen, en wat later ook (piano-)accordeon bij de accordeonvereniging Avanti.

Na het middelbaar onderwijs ging hij de wetenschap in (als studie) en in de muziek rondde hij de muziekacademie af in de uitmuntende graad piano (met zilveren regeringsmedaille, te vergelijken met het afsluiten van een D+ examen met minstens een 9), volgde jarenlang lessen harmonieleer en werd hij dirigent van Avanti. Zo is ook zijn werk als arrangeur begonnen, want een accordeonorkest heeft natuurlijk een continue aanvoer van nieuwe muziek nodig en elk orkest heeft arrangementen nodig die aangepast zijn aan de samenstelling van het orkest en de technische en muzikale mogelijkheden van de muzikanten.

Paul was gedurende vele jaren actief in de Accordeon Federatie Provincie Antwerpen (AFPA), en dirigeerde vaak de jaarlijkse Play-In. Later deed hij dat ook voor Vlamo (de Vlaamse Amateur Muziek Organisatie). Hij tilde zijn ensemble Avanti naar steeds hoger niveau tot het in 2014 de “superieure categorie” bereikte.

Paul arrangeert helemaal voor zijn plezier, en doet alles gratis.

Voor de arrangementen betekent dit het volgende:

Werken waarvan de componist al minstens 70 jaar geleden overleden is zijn in Europa “rechtenvrij” en mogen publiek verspreid worden. (In andere landen kunnen andere voorwaarden gelden.) De arrangementen zijn voorzien van de Creative Commons Attribution licentie, wat betekent dat iedereen ze naar hartelust en volledig gratis mag gebruiken, kopiëren, uitvoeren en ook herbewerken, zolang de naam van de arrangeur vermeld wordt. (Voor meer details over deze voorwaarden van gratis verspreiding van het werk, zie creativecommons.nl.)

De eigen website van Paul bevat behalve klassieke en barokmuziek ook meer hedendaagse werken, die niet rechtenvrij zijn, maar die “oogluikend” door de rechthebbenden worden toegestaan of getolereerd. Het uitvoeren van die werken is uiteraard niet rechtenvrij en daarvoor moet (via Buma) betaald worden aan de rechthebbende. Gelukkig regelt Novam dit voor de accordeonisten en accordeon-ensembles collectief. Omdat ook die arrangementen de Creative Commons Attribution licentie gebruiken hoeft voor het arrangement niets te worden betaald. Alleen voor het gebruik van de compositie zijn auteursrechten verschuldigd. (Het zal duidelijk zijn dat deze niet-rechtenvrije arrangementen “getolereerd” worden omdat de rechthebbenden alleen maar geld kunnen verdienen als de arrangementen ook door accordeon-ensembles worden gespeeld.)

Klik hier om verder te lezen in het CV van Paul De Bra.

Roelof Ruis is een jonge Haarlemse musicus. Hij studeerde accordeon bij Evert van Amsterdam en ontwikkelde zich veelzijdig op zijn instrument. Hij heeft inmiddels diverse eigen composities op zijn naam staan, een aantal van zijn werken zijn nu ook hier te vinden.

Roelof speelt onder andere vette Balkanbeat met het Gadjo Orkestra. In de formatie Spoon lifts Moon leeft hij zich uit op accordeon en Elektronium en in diverse nummers neemt hij ook de zang voor zijn rekening.

Hij treedt ook regelmatig op met gitarist Maarten Eysker als Duo Eysker & Ruis. Deze twee gerenommeerde Haarlemse muzikanten hebben een repertoire opgebouwd van eigen composities en leggen momenteel de laatste hand aan hun tweede album. Hun stijl laat zich lastig omschrijven want er komt van alles voorbij. Zo luister je eerst naar folk en rock, maar dan hoor je klassieke- en Oost-Europese elementen. Ook jazz is nooit ver weg en regelmatig treden er humoristische trekjes op de voorgrond.

In Haarlem trad Roelof onder andere op bij poppodium Patronaat, Philharmonie, ruïne van Bredero, de Pletterij en diverse festivals.

De werkgroep Nieuwe Muziek brengt in elke nieuwsbrief een stuk voor accordeon, of soms een heel boek, onder de aandacht. De ene keer is het iets voor de beginnende speler, de andere keer voor de (ver)gevorderde, soms voor standaardbassen, soms voor melodiebassen en soms misschien wel voor kamermuziek. De ene keer zal het nieuwe muziek zijn, de andere keer niet zulke nieuwe muziek, maar waarvan het fijn is als het bestaan ervan nog eens even onder de aandacht wordt gebracht.

In deze spotlight een leuke 12-delige suite voor accordeon met melodiebas, waar op een wel hele leuke manier met dodecafonie wordt gewerkt. De gedachte achter dodecafonie is dat alle 12 tonen van een chromatische reeks precies even belangrijk zijn en er dus geen sprake meer is van een grondtoon en harmonische functies, zoals in bijna alle andere muziek. Het is een soort muzikale ideologie die hele interessante, maar ook vrij ondoorgrondelijke muziek oplevert. De muziek mag ook niet over iets buitenmuzikaals gaan.

Dat laatste is iets waar deze componist zich niet aan heeft gehouden en ook verder gaat hij heel losjes om met de dodecafonie, maar juist daarom zijn het misschien wel van die leuke, relatief toegankelijke en prima speelbare stukjes geworden, met allerlei grappen voor wie er plezier in heeft om daar naar te zoeken!

Zo wordt er wel gebruik gemaakt van een reeks, die meteen in het eerste deel ook al gespiegeld wordt (achteruit gespeeld), wordt ook het gebruik van de linkerhand en rechterhand in dat deel gespiegeld en is het hele deel als geheel ook nog eens één grote spiegel. De componist heeft het toegankelijk weten te houden, maar toch … alle 12 tonen komen precies even vaak voor! Een leuke puzzel, voor wie er plezier in heeft om ook in de andere delen naar dit soort verbanden te zoeken.

Maar zelfs voor de niet-puzzelaars onder ons: een suite waarvan de delen titels hebben als ‘The frozen chickens’ march’, ‘The hovering butler’s speach’, ‘The lonely cellar ghost’ en ‘The tango of the skeleton in love’ kun je toch maar moeilijk links laten liggen?

Pictogram

Spotlights: The Frozen Chickens' March - Petri Makkonen

1 bestand 485 KB

Technisch en muzikaal gebeurt er van alles in deze suite, van bijzonder maatsoorten en maatwisselingen tot bellowshakes, van tempowisselingen tot grote sprongen in toonhoogte. Een leuke uitdaging voor iedereen die niet bang is voor een bijzonder stuk muziek (en spoken).

Ellen Zijm

De spotlight van deze nieuwsbrief is er eentje waar ik mijzelf al maanden op verheug!

Ik mag namelijk een voorproefje geven van een serie korte stukjes voor accordeon met standaardbassen, dat binnenkort uitgegeven gaat worden bij Jetelina. Het heet ‘Little Suite for Accordion’ en is geschreven door Dolf de Kinkelder. Deze componist heeft onder andere veel muziek geschreven voor in het theater (waarvan heel wat voor kindervoorstellingen) en die invloed kun je in zijn muziek goed horen! Net als bij filmmuziek, word je meteen meegenomen in een bepaalde sfeer, dagen nodigen je uit om die sfeer ook zo goed en mooi mogelijk te vertolken en gaat dat soms bijna vanzelf. Elk deeltje van deze zesdelige suite heeft een heel eigen karakter en ze kunnen ook prima los van elkaar, of in een andere volgorde, worden gespeeld.

Pictogram

Spotlights: Little Suite for Accordion

1 bestand 760 KB

Positieve punten:

  • De standaardbassen worden op een wat ongebruikelijke manier ingezet, maar over het algemeen niet op een technisch ingewikkelde manier. Hierdoor krijg je leuke effecten die veel standaardbasmuziek niet heeft, terwijl het toch voor mensen met een heel gemiddeld niveau (bijvoorbeeld 3 e divisie bij het solistenconcours) prima uit te voeren is.
  • Hoewel de muziek qua toonhoogtes en bassen alle kanten op gaat, is het al uit te voeren op een accordeon met 72 bassen! Je hebt dus geen enorm instrument nodig. Wél heb je in één deeltje enorme handen nodig (op klavieraccordeon), maar gelukkig heeft de componist bij enkele maten een alternatief bedacht voor wie zulke handen niet bezit.
  • Er staat al heel veel aan articulatie, dynamiek, registers en tempo, maar toch is er nog een hoop ruimte voor eigen inbreng om er echt je eigen theatermuziekstukje van te maken!
  • En wat ik het leukste vind: zelf heb ik met veel plezier allerlei muziek van Dolf de Kinkelder gespeeld die hij voor professionals geschreven heeft, en wat ik zo goed vind aan dit stuk, is dat het alleen op het gebied van ‘technische moeilijkheidsgraad’ een stuk gemakkelijker is, maar hij op muzikaal gebied nergens concessies heeft gedaan. Ik heb het geluk gehad dat ik de suite al een keertje helemaal heb mogen doorspelen en ben meteen dol geworden op deze vrolijke, melancholische, grappige en lieve korte stukjes! Het klinkt als de ECHTE Dolf de Kinkelder, en dat is het dus ook. 😊
  • De Little Suite for Accordion van Dolf de Kinkelder is niet alleen uitgegeven voor accordeon met standaardbassen solo, maar ook in een kamermuziekversie! Deze versie kan worden gespeeld door accordeon in combinatie met instrumenten in C, Bes en Es en ook lage instrumenten zoals cello en fagot! Kijk voor meer informatie op www.jetelina.de.

Punt van aandacht:

  • Kun je geen F-sleutel lezen en heb je geen les meer? Dan moet je hier even flink aan de bak, want de componist gaat er vanuit dat je de beide sleutels kunt lezen en heeft er dus geen bassen bijgeschreven. Wél heeft hij de akkoorden genoteerd als één toon + een aanduiding voor majeur, mineur etc, dus dat maakt het lezen een stukje makkelijker.
  • Om het voor veel systemen geschikt te maken, staat er geen vingerzetting bij de noten. Ik vind dit zelf een voordeel, maar niet iedereen zal het daar mee eens zijn.

Houd de website www.jetelina.de goed in de gaten, want zodra het boekje te koop is, zul je het daar als eerste tegenkomen.

Ellen Zijm

In de vorige spotlight was ik er al mee begonnen: wat ideeën aandragen voor alternatieve kerstconcert-muziek, zodat een (eventueel jaarlijks terugkerend) kerstconcert naast de bekende kerstliederen ook andere muziek bevat die goed aan de kerst gelinkt kan worden. Toen verwees ik naar de mogelijkheden van koormuziek, maar vandaag nemen we een andere richting: die van de orkestmuziek!

In 1892 ging het ballet De Notenkraker, op muziek van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski, in première. Hoewel het ballet in eerste instantie niet zo succesvol werd, was de Notenkrakersuite, die Tsjaikovski samenstelde uit verschillende delen, dat wél. Later werd ook het ballet steeds populairder en op het moment is het één van de beroemdste balletten ter wereld (naast bijvoorbeeld Het Zwanenmeer).

Het verhaal speelt zich af op kerstavond en in de nacht die daarop volgt, dus het is heel geschikt voor een kerstprogramma. Daarnaast bestaat de suite uit allerlei delen met heel verschillend karakter, die ook prima los van elkaar gespeeld kunnen worden, waardoor de mogelijkheden met het stuk eindeloos zijn. De meeste delen van de suite zijn daarbij zo bekend dat het meeste publiek (en de meeste spelers) de muziek al zullen kennen, zelfs als ze misschien niet weten dat het uit De Notenkraker komt.

En wat voor ons nu zo fijn is: van deze muziek bestaan al allerlei arrangementen voor accordeonorkest! Neem bijvoorbeeld eens een kijkje op www.jetelina.de en zoek dan op de Duitse vertaling van dit ballet: Nussknacker.

Daarnaast bestaat er voor leerlingen/gemixt ensemble ook een hele mooie versie, die met allerlei verschillende combinaties van instrumenten te spelen is! Dit maakt onderdeel uit van de serie Children on Stage en is bewerkt door Barbara Dobretsberger met als titel Der Nussknacker. Van deze versie is een bladzijde bijgevoegd.

Pictogram

Spotlights: De Notenkraker

1 bestand 456 KB

Een hele fijne Kerst en tot in 2021!

Ellen Zijm

Ondanks dat er op het moment dat ik dit stukje schrijf op het gebied van samenspel voor ons allemaal maar bar weinig mogelijk is, blijven we natuurlijk hopen op betere tijden, om het later dubbel en dwars te mogen inhalen! En daarbij komt voor vele accordeonensembles en accordeonorkesten jaarlijks weer de vraag voorbij: ‘Geven we een Kerstconcert?’. Of voor de fanatiekere groepen, voor wie dit helemaal geen vraag meer is, maar een vaststaand feit: ‘Weet er nog iemand iets leuks om daar te spelen, dat we niet de afgelopen 20 jaar ook al speelden?’

Een tip: kijk eens bij de koormuziek! Er zingen in Nederland meer dan 1 miljoen mensen in een koor. Vanzelfsprekend zijn er dus op het gebied van muziek voor de Kerst veel meer stukken te vinden dan kant en klare arrangementen voor accordeonorkest. En wat zo leuk is: wat mensen in een koor kunnen zingen, kunnen wij vaak ook op accordeon spelen!


Voor vandaag pak ik er een bijzonder stuk uit: Hanacpachap Cussicuinin is geen Kerstmuziek, maar een Advents-processielied. Het zit dus in de buurt. 😉 Maar: het is ook het oudste bekende meestemmige lied uit de Nieuwe Wereld! Het lied komt uit Peru en is geschreven in de taal van de oorspronkelijke inwoners van dit land, het Quechua. (Tip: je kunt dit dus ook samen met een koor uitvoeren!). In 1631 werd het lied door een Franciskaner monnik op papier gezet en hij is de reden dat we er nu nog altijd van kunnen genieten.

Dit is het eerste couplet, met de Engelstalige vertaling:

QuechuaEngels
Hanacpachap cussicuinin,
Huaran cacta muchas caiqui.
Yupairuru pucocmallqui,
Runa cunap suyacuinin.
Callpannacpa quemicuinin, 
Huaciascaita.
Heaven’s joy!
a thousand times shall we praise you.
O tree bearing thrice-blessed fruit,
O hope of humankind,
helper of the weak.
hear our prayer!

Ik hoop dat er volgend jaar in heel Nederland weer prachtige kerstconcerten te horen zullen zijn en voor nu: houd moed en dat we maar weer snel in grote getale samen muziek mogen maken!

Ellen Zijm

Onder de barokkenners staat de uitgeverij ‘Bärenreiter’ vooral bekend als dé plek om je muziek van Bach en tijdgenoten te kopen, omdat je dan de versie krijgt die het dichtste bij het origineel zit, zonder allerlei afgedrukte speelwijzen e.d. die helemaal niet van de componist zelf komen.

Maar Bärenreiter houdt zich ook met hele andere dingen bezig, wat de serie Combocom wel duidelijk maakt. Die is namelijk voor iedereen die graag met één of meerdere anderen samenspeelt en wel wat input kan gebruiken aan mooie muziek, met verschillende stemmen, in allerlei stijlen! Het zijn boeken vol muziek voor bezettingen waar je alle kanten mee op kunt.

Zo worden er per stuk baspartijen, akkoordpartijen en minimaal 2 melodische partijen gegeven, maar kom je soms zelfs zangpartijen, drumpartijen en extra melodieën tegen, waardoor je het met een heel orkest zou kunnen spelen! Ook worden de melodische partijen bijgeleverd voor transponerende instrumenten, zoals saxofoon en klarinet, waardoor je je medespelers met dergelijke instrumenten een kant-en-klare partij kunt bieden.

Als bijlage heb ik de eerste twee pagina’s bijgevoegd van het liedje Kustino Oro, uit de Combocom getiteld Balkan. Maar ook als je op zoek bent naar (een kleine greep uit het aanbod) Blues, Zydeco,
Kaffeehausmusik, Tango of Samba/Salsa, ben je bij deze serie aan het juiste adres!

Wat ik erg leuk vind aan deze muziek is, dat je er al spelend en uitproberend met meerdere spelers gemakkelijk leuke arrangementen van kunt maken. Dit doe je bijvoorbeeld door partijen uit te wisselen of bij elke herhaling een extra stem toe te voegen of door soms een begeleiding te spelen en dan weer een melodie. De mogelijkheden zijn eindeloos en je hoeft er geen noot voor in een computer te zetten!

Zelfs voor mensen die geen fan zijn van notenlezen is er de mogelijkheid om d.m.v. de akkoordsymbolen (en natuurlijk gewoon ‘op gehoor’) mee te spelen. Wel moet je een wat gevorderdere speler zijn, want de meeste stukken zijn niet eenvoudig. Er is echt voor kwaliteit van de arrangementen gegaan, zonder compromissen te sluiten om het gemakkelijker speelbaar te maken.

Veel plezier met het begin van de Kustino Oro! En ben je nieuwsgierig naar wat er verder te krijgen is? Kijk dan even op de website van Bärenreiter.

Ellen Zijm

De accordeonist en componist Gorka Hermosa heeft op zijn website een aantal heel mooie stukken staan voor accordeon solo, accordeon binnen kamermuziek en zelfs accordeon met orkest, die hij als gratis download aanbiedt. Eén van deze werken is het ritmische en virtuose ‘Brehme’. Hij treedt als accordeonist in verschillende bezettingen op en heeft een aantal van zijn stukken zelf gearrangeerd voor deze combinaties. Zo bestaat Brehme onder meer voor accordeonduo (waarvan één met standaardbassen en één met melodiebassen), accordeontrio, viool en accordeon, piano en accordeon, viool en accordeon en contrabas en ook nog enkele grotere bezettingen. Hierdoor is het stuk op vele verschillende manieren bruikbaar.

Positieve punten:
Het stuk is op veel verschillende manieren te gebruiken. Aan de ene kant klinkt het al snel heel spectaculair, maar aan de andere kant kun je er ook de diepte mee in op het gebied van samenspel, articulatie, spanningsopbouw etc. Ik noemde het al even in het stukje hierboven: omdat het al voor zoveel bezettingen te vinden is, is het ook gemakkelijk aan te passen aan net die ene bezetting die er misschien nog niet tussen stond, maar waarin jij het zou willen spelen. Er komen heel wat maatsoorten, met bijbehorende maataccenten aan bod en de bijzondere akkoorden voor de linkerhand speelt ook niet iedereen dagelijks. Een leerzaam stukje is het dus!

Kritische noot:
Je kunt aan het idioom merken dat het vanuit een knopaccordeon gedacht is. Alles is ook op een klavieraccordeon te spelen, maar sommige loopjes/samenklanken zijn dan wel veel pittiger.

Voor de nieuwsbrief heb ik twee bladzijden uit het stuk bijgevoegd, uit de versie voor twee accordeons. Kijk voor het hele stuk en al zijn andere repertoire vooral op
www.gorkahermosa.com.

De moeilijkheidsgraad van de stukken is wisselend, maar voor beginners is het niet. Zelf ben ik dol op het stukje ‘Sua’, dat ook voor accordeonduo, -trio en andere bezettingen bestaat.

Ellen Zijm

Vandaag hebben we het over een boekje met stukjes die variëren van zeer eenvoudig tot eenvoudig, voor de beginners op melodiebassen, maar… met slim gebruik van een klein tonenmateriaal en daardoor stukjes die veel bijzonderder zijn dan de geijkte muziek in C-groot! En zowel voor knop- als klavieraccordeon heel geschikt.

Positieve punten:

  • Met weinig materiaal kun je al een wilde Hongaarse Dans spelen, een geheimzinnig Oriëntaals liedje, bekende muziek als Sur Le Pont en muziek over een kleine muis die door een kat wordt opgejaagd. Omdat er qua dynamiek en articulatie nog bijna niets bij staat, is er zowel voor de docent als de leerling veel vrijheid om zelf met de mogelijkheden van de stukjes aan de slag te gaan. Veel interpretatie in een vroeg stadium dus! (En bij één van de weinige iets minder toegankelijke stukjes staat juist heel veel articulatie, waardoor het verhaal daar goed duidelijk wordt gemaakt).
  • Het boek laat veel ruimte om als docent een leerling wat extra uit te dagen. Zo kun je in de Heksennacht steeds doortransponeren en lenen de stukjes zich voor een theatrale uitvoering. De muziek is heel verhalend gecomponeerd.
  • De mooie vormgeving van het boek! Er staan prachtige tekeningen (in kleur) in, waardoor het iets sprookjesachtigs krijgt.

Kritische noot:

  • Het niveauverschil tussen de eerste stukjes en de laatste stukjes is best heel groot. Voor een dun boekje met slechts zo’n 20 stukjes, dat geen methode is, vind ik dat een vreemde keuze. Leerlingen die al iets kunnen, moeten daardoor bijvoorbeeld de eerste 8 stukjes overslaan en hebben daarna aan de rest van het boek een mooi speelboek. Voor spelers in het allereerste begin is de tweede helft van dit boekje dan weer iets dat nog lang niet haalbaar is.
  • Een ander probleem is dat door de vele voortekens een deel van de stukjes er veel ingewikkelder uitzien dan ze zijn om te spelen. Hierdoor is het lastiger om de muziek zelfstandig te kunnen instuderen. Als de docent het echter even uitlegt, in de les of via een instructie-filmpje, wordt dit probleem weggenomen.

Voor bijna niemand zullen alle stukjes bruikbaar zijn, maar de echte pareltjes die in dit boek te vinden zijn, maken toch dat ik het voor alle beginnende melodiebas-spelers zou aanraden.

Veel plezier met de mooie dromerige “Serenade”.

Ellen Zijm

Na alle Sint- en Kerstdrukte kunnen we in januari “eindelijk” weer terug naar het gewone leven. Hoewel… voor een deel van Nederland begint dan weer een nieuwe jaarlijkse traditie: het ‘Wie is de Mol’-tijdperk. En als je nou accordeonist bent en tegelijkertijd fan van dit programma, dan is het natuurlijk leuk om enkele van de meest bekende thema’s ervan te kunnen spelen! Speciaal voor deze mensen heb ik daarom (aan de hand van opnames uit afleveringen en versies voor andere instrumenten die ik op YouTube tegenkwam) het één en ander op papier gezet.

Oorspronkelijk heb ik daarbij alleen gekeken naar de instrumenten van de leerlingen voor wie ik dit opschreef, kleine knopaccordeons met melodiebassen, maar voor deze nieuwsbrief heb ik het een beetje aangepast met akkoordsymbolen en uitgeschreven bastonen en een iets beperkter bereik. Hierdoor is het voor elk type instrument vanaf 60/72 bassen bruikbaar.

Probeer maar eens of het lukt om de juiste passages van een aflevering zelf met de bijbehorende stukjes muziek te begeleiden!

En houd je nou helemaal niet van dit programma of heb je het nog nooit gezien? Geen zorgen: in de volgende nieuwsbrief komt er weer hele andere muziek aan bod!

Ellen Zijm


Contactpersoon:


Werkgroep Nieuwe Muziek
De Werkgroep Nieuwe Muziek draagt bij aan het ontstaan van meer Nederlandse nieuwe werken voor accordeon, zowel voor amateurs als voor professionals. Deze werken kunnen voor accordeon solo zijn, of voor accordeon binnen een grotere bezetting aan instrumenten.
De Werkgroep Nieuwe Muziek bestaat uit: Leo van Lierop, Vincent van Amsterdam, Ellen Zijm, Marieke Kroes, Marieke Hopman en Marieke de Vries.

Bist du bei mir, J.S. Bach / G.H. Stölzel, BWV 508

Dit kerkelijk lied (ook bekend als "Komm süsser Tod") is bewerkt voor kwintet, maar ook geschikt voor grotere ensembles. Het lied is geschreven door Gottfried Heinrich Stölzel en georkestreerd door Bach. Er is ook een duo arrangement, in Es (de originele toonaard), en een duo in F (zodat de bas niet lager hoeft te gaan dan E). De kwintet versie is vrij gemakkelijk. De eerste partij van het duo ook (maar de tweede partij is wat lastiger, met melodiebassen).

Adagio uit Prelude, Adagio en Fugue voor orgel, J.S. Bach, BWV 564

Dit langzame stukje kwam voor in afleveringen van de Vlaamse TV serie "Professor T" (of ook gewoon "T"), vooral dan in de laatste aflevering van het tweede seizoen. Dit was ook de aanleiding voor de naamskeuze "Professor P" voor het virtuele ensemble dat van een aantal arrangementen uit de lijst een opname heeft gemaakt. Er is een arrangement voor kwintet en een voor duo (en ook een duo versie met dubbele nootwaarden, wat gemakkelijker te lezen is. De kwintet versie heeft ook een 4+bas partij, voor een kwartet zonder basaccordeon. Het kwintet arrangement is vrij gemakkelijk. De eerste partij van het duo ook (maar de tweede partij is wat lastiger, met melodiebassen).

Wachet auf, ruft uns die Stimme, J.S. Bach / Philipp Nicolai, BWV 645

Deze koraal, geschreven door Philipp Nicolai (in 1599) is door Bach bewerkt voor orgel tot BWV 645, en voor violen, zang en continuo als BWV 140. Het arrangement is voor kwartet (3 accordeons en basaccordeon). Dit arrangement is vrij gemakkelijk.

Duo-Concerto in D mineur, deel 1, J.S. Bach, BWV 1043

Het eerste deel van dit viool-duo concerto is vlot en moeilijk, ook voor de baspartij. Het kan gespeeld worden door een kwintet, maar door de solo en tutti delen is het beter geschikt voor een wat groter ensemble of orkest.

Duo-Concerto in D mineur, deel 2, J.S. Bach, BWV 1043

Het tweede deel van dit viool-duo concerto is niet moeilijk wanneer het wordt gespeeld met 7 spelers (derde en vierde partij gediviseerd), maar het kan ook gespeeld worden door een kwintet, mits de derde partij op knopaccordeon gespeeld wordt, in verband met grote afstanden in dubbelgrepen. Bij de partijen zit een uitgesplitste derde en vierde partij.

Erbarme Dich, uit de Mattheus Passion, J.S. Bach, BWV 244

Erbarme Dich is veruit het meest bekende lied uit de Mattheus Passion. Het arrangement bevat 7 partijen (2 solo partijen die viool en zang voorstellen, 4 "normale" partijen en een baspartij). Om de eerste solopartij in het aangegeven register 16-8 te spelen is een (knop)accordeon nodig met hoge E. (Maar het kan ook op klavier in 8-voet of 8-4 register.) Technisch is dit werk niet moeilijk (de solo's en vierde partij iets lastiger dan de andere partijen) maar het moet zeer muzikaal gespeeld worden.

Concerto voor Oboe d'amore in A majeur, J.S. Bach, BWV 1055R, eerste deel

Van dit concerto bestaan verschillende versies voor verschillende bezettingen. Het arrangement is voor kwintet maar kan ook met groter ensemble, wel met solo eerste partij. De "oboe d'amore" is een hobo die lager gaat dan een gewone hobo. Dit arrangement is niet gemakkelijk maar alleen de vierde partij is echt moeilijk.

Orkestsuite nr. 2, J.S. Bach, BWV 1067, Menuet en Badinerie

Menuet en Badinerie zijn de laatste twee delen van BWV 1067, en ook de meest bekende. Het arrangement is voor kwintet. De eerste partij is echt een solo partij. De solo klinkt mooi op accordina (een knop-blaasinstrument). Het Menuet is gemakkelijk, maar Badinerie is moeilijk.

Orkestsuite nr. 3, J.S. Bach, BWV 1068

Dit is de orkestsuite met het beroemde "Air". Het arrangement is voor accordeonorkest (met pauken). In een orkest is diviseren mogelijk (vooral in de vierde partij) maar de suite kan ook door kwintet worden gespeeld. De moeilijkheid verschilt nogal per deel. Het eerste deel is technisch lastig, en de Air is dan weer technisch niet moeilijk maar muzikaliteit is heel belangrijk.

Na zijn verhuizing naar Nederland (Eindhoven) vanwege zijn werk als professor aan de TU/e maakte Paul ook kennis met de Nederlandse accordeonwereld. Samen met zijn vrouw Rina kwam hij via l’Accord Volé van Riet Smulders terecht bij de accordeonvereniging Accordeana in Helmond, onder leiding van Ronald van Overbruggen en later ook bij het Nederlands Symfonisch Accordeonorkest NSAO (voorheen Accordeonorkest REL), onder leiding van Tim Fletcher. In 2012 ontstond uit Accordeana het kwintet ARTE, en in 2016 uit NSAO het kwintet Kwintissimo. In 2018 gingen Paul en Rina ook nog spelen bij Air d’Accordeon in Weert, onder leiding van Trix Reintjens. Voor elk van die orkesten, ensembles en kwintetten schreef Paul wel één of meer arrangementen. In al deze ensembles speelt hij het liefste op de basaccordeon. Rina speelt altijd vierde partij. En dat is aan de arrangementen te merken. (De vierde en bas zijn meestal wat uitdagender dan in arrangementen van anderen.)

Eind 2017 ging Paul met levensloop-verlof (een soort pre-pensioen) en sindsdien wijdt hij zijn leven helemaal aan de accordeon: muziek spelen, arrangementen maken, en instrumenten herstellen en stemmen. Als groot liefhebber van klassieke en barokmuziek schreef en schrijft hij vooral van die muziekstijlen arrangementen, voor accordeonorkest, voor kleinere ensembles (3, 4, 5, 6, 7 spelers…) en een enkele keer ook wel voor solo of duo. Ook nieuwer werk van componisten als Galliano, Morricone, Piazzolla, Shostakovich, etc. komen in zijn repertoire voor.
Van heel wat werken maakt Paul ook een opname, bedoeld om te illustreren hoe een werk met accordeon-ensemble kan klinken. Die opnames zijn te vinden op het YouTube kanaal www.youtube.com/user/pdebra/videos. De meeste recente opnames op dit kanaal zijn door Paul zelf gespeeld, als virtueel accordeonensemble “Professor P”, maar er staan ook heel wat opnames op van Avanti en een paar van ARTE.